Domme egocentrische narcist stop met personal branding

Weer een blog geinspireerd op de tau te tsjing van de Oosterse wijsgeer (een ander woord voor filosoof) Lao Tze. Ik weet niet helemaal zeker of je dit een ‘heilig’ boek mag noemen, maar het is in ieder geval wel een van de korste: 81 korte in het Nederlands niet rijmende versjes. Veel religies zouden daar een voorbeeld aan kunnen nemen, maar dat terzijde. Ik heb het boekje al zo’n twintig jaar in mijn bezit en in het begin snapte ik er niets van, maar langzamerhand wordt de betekenis en de waarde ervan steeds helderder. Toen ik een aantal maanden geleden de boekenkast opruimde kwam het weer tevoorschijn, het was naar achterengeschoven. Ik reflecteer op deel 24 want dit heeft alles te maken met personal branding, of in ieder geval hoe je dit juist niet moet doen.

  • Een mens kan op zijn tenen niet stevig staan; een die wijdbeens staat, kan niet doorlopen;
  • Een mens die zichzelf naar voren schuift, kan niet uitblinken;
  • Een mens die zichzelf aanbeveelt, kan niet opvallen;
  • Een mens die zichzelf prijst, kan geen verdienste hebben;
  • Een mens die zichzelf verheerlijkt, kan niet uitmunten.

Er is een verschil tussen buiten je comfortzone te gaan en op je tenen te lopen, net zoals er een verschil is tussen assertiviteit en jezelf groter maken dan je werkelijk bent. Het is geen stevig fundament en schiet ook niet op. Het uitblinken, opvallen, verdienstelijk zijn en uitmunten, komt als eerste, de rest volgt vanzelf. Het is niet nodig om je SCRUM certificaatje op LinkedIn te zetten. Het is niet nodig om jezelf onder de aandacht te brengen bij je manager. Als je uitmunt dan wordt dit vanzelf zichtbaar, tegelijkertijd val je ook niet snel in het Peters Principle (iemand maakt carrière net zolang totdat hij in een functie komt die te hoog gegrepen is). Als je personal branding nodig denkt te hebben dan is er vaak niets te “branden”. Eerst de inhoud en dan pas de verpakking.

De wereld staat voor immense uitdagingen, zeven miljard mensen die een planeet moeten delen. Ik woon in Europa, een continent met een historie waarin zij zichzelf steeds op de voorgrond dacht en plaatste. Nog steeds denken we een superieure cultuur te hebben en of dat zo is laat ik in het midden, maar ik pleit wel voor een iets nederigere opstelling. Een respectvolle naar elkaar. Nederigheid is waar het in dit deel van de tau te tsjing over gaat. Verwar dit niet met onderdanigheid, integendeel, het is de ander op de gelijke plaats stellen. Als je dat doet dan hoef je niet op je tenen te lopen, of jezelf naar voren te schuiven, anderen zullen je aanbevelen, prijzen en verheerlijken. Dat is de juiste weg naar personal branding.

Spaar jezelf succesvol

Wil jij succesvol zijn in het leven? Dat kan, zo schrijft Napoleon Hill in 1928 in de wereldwijde bestseller The Law of Success.  Het is verrassend hoe zo’n boek van bijna negentig jaar geleden ook nog lessen voor de 21ste eeuw in zich kan bergen. Het is nog altijd actueel. Deze les die gaat over de gewoonte van het sparen is vooral van belang voor mensen die overwegen om voor zichzelf te werken. Als ZZP’er of als de eigenaar van een startup, in beide gevallen heb je geld nodig om te starten. Het oude Nederlandse spreekwoord “de kost gaat voor de baat uit”, is hier wel degelijk voor van toepassing. Ik heb die stap, samen met mijn vrouw zelf al zo’n zestien jaar geleden gemaakt. Toen iemand mij vroeg, wat is er voor nodig om zelfstandig te worden, antwoordde ik: “een droom, een netwerk, een dosis geluk en een flinke pot met geld”.  Over die pot met geld, daar gaat deze blog over.

De meeste van ons hebben niet een rijke suikeroom waarvan we erven bij zijn overlijden, het geld om te beginnen dat moet ergens vandaan komen en banken staan niet te trappelen om een beginnende ondernemer geld te lenen. Daarbij komt nog, dat veel van ons hun financiële nek in een hypothecaire strop hebben gestoken. Met geld koop je vrijheid, een lening maakt je slaaf van de lener. De meeste van ons denken aan de vrijheid die het zelfstandig zijn hen biedt. Dat is zeker het geval, in al die jaren dat ik zelfstandig ben, vind ik het een verademing om geen managers te hebben die in mijn nek hijgen met weinig waarde toevoegende verzoeken om hun drang naar beheersing te bevredigen. Maar toch ik had nooit kunnen beginnen als er geen geld geweest was om ons bedrijfje op te bouwen. We hebben twee financiële crisis overleeft enkel en alleen omdat we spaarzaam zijn geweest met de gelden die we hadden en verdienden. Met geld koop je vrijheid.

Dus voor elke zelfstandige in spe is het van groot belang om aan geld te komen. De enige manier omdat te doen zonder je je vrijheid in gevaar te brengen is door te sparen. Niet door te lenen en al helemaal niet ui de overwaarde van je huis, omdat deze laatste slechts een niet gerealiseerde winst is. Je zou je huis kunnen verkopen en kleiner gaan wonen;-)

Napoleon Hill heeft het nu over de gewoonte van het sparen. Dat is belangrijk, dat je er een gewoonte van maakt om te sparen. Vele kleintjes maken een grootte. Als je elke maand twintig procent van je netto-inkomen opzij legt dan doe je twee dingen: je bezuinigt en je spaart. Als je dan ook nog niet op vakantie gaat, dan spaar je je vakantiegeld en tegelijkertijd je vrijedagen op, waardoor je een maand eerder kunt stoppen met werken. Aan het eind van een jaar heb je dan ongeveer drie maanden de tijd om je bedrijfje op te starten. Als je een goed idee hebt, is dat zeer realistisch. Enkel en alleen door de gewoonte te ontwikkelen om te sparen. Stel je doet dit vijf jaar achtereen voordat je zelfstandig wordt, dan heb je bijna een vol jaar om je onderneming van de grond te trekken. Zo simpel is het.

Wat valt het tegen dat Agile

We zijn al zo’n vijftien jaar Agile, het is een blijvertje en al lang geen hype meer. Met vol enthoussiasme duiken organisaties de agile ervaring in en verklaren ze projectmanagers boventallig. Zelfsturende teams schieten als paddenstoelen uit de grond en agile wordt gescaled. Langzamerhand verschijnen er ook tegenvallende berichten. Soms werkt het, soms niet, niet altijd is Agile een succesverhaal. Help wat is er aan de hand? 

Bijna alle literatuur over Agile heeft het over Agile-leadership dat nodig is om er een succes van te maken. Mijn stelling is, dat dit een ernstige overschatting is van de mogelijkheden die leidinggevenden hebben. Het is niet het ontbreken van leiderschap dat de voornaamste reden van het falen van een agiletraject is. Het zijn altijd de leden van het team waar het werkelijke probleem zit. Mag ik er een naam aangeven? Narcistisch Eigenbelang, dat is de grootste uitdaging die we hebben bij invoeren van een nieuwe werkwijze. Wat ik nu ga schrijven heeft zowel betrekking op de mensen met macht als op de gewone uitvoerders, de mensen op het multifunctionele team. Ik daag u uit uw eigenbelang in te leveren en te gaan voor de groep, de organisatie, de samenleving, de hele wereld!

Als je een probleem oplost op dezelfde manier waarop het werd veroorzaakt dan verandert er niets. Als je altijd hetzelfde doet dan krijg je steeds weer hetzelfde resultaat. Het maakt dan niet uit of je het een project, programma of release train noemt. Wat ik altijd doe wanneer ik uit mijn eigen beperkende mentale modellen wil stappen, is een filosoof lezen, bijvoorkeur iets oosters omdat dit ver van mijn cultuur afstaan en de kans dan groot is dat ik out-the-box kom. Ik citeer nu uit de tau te tsjing van de oosterse wijsgeer Lao Tze die ver voor onze jaartelling het volgende schreef:

  • Wees nederig en je zult volkomen blijven. …
  • Hij schuift zichzelf niet naar voren; daarom blinkt hij uit.
  • Hij beveelt zichzelf niet aan; daarom valt hij op.
  • Hij looft zichzelf niet; daarom heeft hij verdienste.
  • Hij verheerlijkt zichzelf niet; daarom munt hij uit.
  • En omdat hij met niemand wedijvert, kan niemand in de wereld zich met hem meten.

In het Westen en in Nederland in het bijzonder zijn we opgevoed met het idee dat we belangrijk zijn. Het voordeel is dat je jezelf daar heel gelukkig van gaat voelen. Maar aan elk voordeel kleeft een nadeel en in dit geval is dit narcisme. Als je ouders je altijd de hemel in geprezen hebben, je overal in hebben gestimuleerd dan is de gedachte dat je niet belangrijk bent moeilijk te verdragen. Als deze gedachte dan ook nog door HR mensen wordt overgenomen met verhalen over dat je millenials bijzonder moet behandelen dan zal de broodnodige correctie van hun eigenbeeld uitblijven. Ze zullen denken dat zij als individu belangrijk zijn en dat is een grote misvatting. Dit is een groot probleem wanneer we in zelfsturende teams werken, want zelfsturing is alleen dan mogelijk wanneer het eigenbelang ondergeschikt is aan die van het team. Zelfsturing betekent dat wat ik doe de ander succesvol maakt, elk teamlid is een schakel in een ketting waarvan de laatste schakels de klant en de samenleving zijn.

De regels uit de tau te stjing geven ons een aantal eigenschappen van mensen die geschikt zijn voor zelfsturende teams, ik daag je uit om deze te lezen en diep tot je te laten doordringen en je gedrag in het team daarop aan te passen. Zelfsturing is namenlijk te belangrijk om aan managers over te laten.