Kan een #agileleider eigenlijk wel communiceren?

Laten we het eens even hebben over communiceren en de agileleider. Als er een ding is dat belangrijk is bij agile werken dan is dat wel de onderlinge communicatie. Om nog iets specifieker te zijn, met elkaar van gedachten wisselen in elkaars nabijheid. Oog in oog met de ander! Niet op een afstand, niet via de mail, geen appje of een ingesproken bericht op de voicemail, nee een op een.

Ik trap nu een enorme open deur in, maar een agileleider moet uitermate bedreven zijn in communicatie.

Ik heb eens iemand horen zeggen dat een boodschap alleen dan overkomt als woorden, daden en intentie overeenkomen. Het begint met de intentie, denk je met me mee?

Alles begint met de intentie

Meestal communiceren we onbewust, we ontmoeten mensen en beginnen te babbelen, dat is echter niet de communicatie waar ik het over wil hebben. Ik wil het over bewuste communicatie hebben. Dingen die we bewust uitspreken omdat we daar iets mee willen bereiken, dat is het type communicatie dat hoort bij leiderschap. In de agile omgeving kan de communicatie maar een enkel doel hebben: ‘het overbruggen van een kloof’. Een kloof tussen niet en wel agile, maar ook een kloof tussen organisatie en klant. Elke andere intentie is niet agile leiderschap.

Ik ben hier streng in, want hier is het onder andere, waar dienend leiderschap tot uiting komt. Agile leiderschap gaat over een manier van denken, werken en leveren te stimuleren. De agile leider is degene die de eerste stappen zet. Iedereen kan op een moment een agile leider zijn! Het begint bij de intentie om een kloof te overbruggen.

Na de intentie komen de woorden

Nu spreken we uit wat we willen bereiken. Heel duidelijk leggen we uit wat we van anderen verwachten. Niet dwingend, maar verleidend. Niet met de macht die mensen gehoorzamen uit angst. Integendeel! Het is de macht van wijsheid. Wanneer je intentie is om door de waarde die we leveren andere mensen te dienen dan gaat daar een grote verleiding van uit.

Ik doop dit maar even waardevol communiceren: ‘wanneer we dit doen, dan heeft dat de volgende waarde voor <vul zelf maar een naam in>’.

Als de intentie juist is, stemmen de woorden en de daden overheen

Ik vind dat als je eerst de mindset (wat je zou kunnen vertalen met intentie) verandert dat het gedrag dan bijna als vanzelf komt. Dus als je intentie is om waarde te leveren, dan verspil je minder en lever je meer. Hierdoor gaan intentie, woorden en daden overeenkomen. Hoe vaker mensen dat doen, hoe betrouwbaarder men je gaat vinden, en dat maakt dat je communicatie steeds doeltreffender gaat worden.

Dat, beste lezers, is wat ik vind van de communicerende agile leider.

De brug tussen de #waterval en #agile werken, bestaat die eigenlijk wel?

Afhankelijk van het overheersende paradigma zal men het bewijs van zijn gelijk selecteren. De wetenschapper die denkt dat de aarde in het middelpunt van het heelal staat, zal dit met hetzelfde gemak bewijzen als Copernicus die de zon in het middelpunt plaatste. Zo werkt het nu eenmaal bij ons mensen, wanneer je ergens van overtuigd bent dan zal je in alles een bewijs voor die overtuiging zien.

Hoewel de waterval geen noodzakelijke voorwaarde is voor een project, zullen de meeste projectmanagers zeggen dat je de faseovergangen goed moet managen. De overtuiging schept de wereld die je ziet. Een doorsnee projectmanager projecteert de waarheid op zijn scope en het team waar hij verantwoordelijk voor is. Hetzelfde doet de agilist die zijn overtuiging, dat waterval fout is en uitgebannen moet worden, projecteert op de wijze van organiseren.

De hybride oplossing, een beetje agile en een beetje projectmanagement lijkt een aantrekkelijke oplossing. Het kan een brug zijn tussen het ene en het andere paradigma, waar we elkaar dan in het midden ontmoeten, een mooi compromis toch? Mooi niet, net zoals je het paradigma van Ptolemaeus niet kunt mengen met dat van Copernicus, kan je dat ook niet met agile en waterval.

De brug tussen de waterval en agile-werk kan alleen dienen om vrij over te steken van de ene naar de andere kant en weer terug. De brug is een metafoor voor de vaardigheid om te kunnen schuiven met paradigma’s. Het is de weg van de dialectiek, de waarheid vinden door beide tegenstellingen te onderzoeken.

Voor mij, laat het duidelijk zijn,  staat agile lijnrecht tegenover waterval. Het zijn twee verschillende niet verenigbare paradigma’s! Het verschil draait om of je nu wel ‘eerst alles, maar dan ook alles, grondig moet uitzoeken en plannen’ of dat je dat ‘stap voor stap’ doet. Ik vind het laatste veel natuurlijker omdat ik altijd zo geleefd heb en de mens geworden ben die ik ben.

De projectmanager die het hybride model omarmt, om zo toenadering tot de agile wereld te vinden, zal niets dan onbegrip tegenkomen omdat de bewoners aan de overkant anders denken en een andere taal spreken. De enige manier is om volledig over te steken en de agile mindset te aanvaarden, je onder te dompelen in dat nieuwe paradigma en deze voor de volle honderd procent te omarmen.

Dat is een keuze, die wanneer je hem de eerste keer maakt veel mentale pijn doet. Je schrikt van hoe je vroeger organiseerde, erger nog je schaamt je zelfs een beetje. Laten we eerlijk zijn management is vaak een dekmantel geweest voor het veroorzaken van veel psychisch leed en wat hebben projectmanagers daar een groot aandeel in gehad.

Maar dan, wat dan? Als je je laat bekeren? Wanneer je dan aan de andere kant blijft, dan mis je ook waar het om zou moeten gaan! Ik ken agilisten die aan die ‘andere kant’ zijn blijven wonen waar gewoon niet mee te praten valt. Die niet in staat zijn om de brug op te wandelen en naar hun overkant te gaan, die van de waterval en van het ouderwetse management. Niet om daar ‘zieltjes te winnen’ maar gewoon om er naar toe te gaan. Ik weet niet hoe ik het anders moet zeggen.

Een andere groep loopt rondjes op de brug, weliswaar heen en weer, maar komen nooit van de brug af. Ze proberen van twee walletjes te eten zonder aan wal te gaan. Het zijn dolende professionals, de meeste van hen zijn ooit vanuit het managementparadigma vertrokken, ze praten agile, maar daar blijft het bij, ze doen het niet en zijn het al helemaal niet. Professioneel is het onverstandig om lang in een dergelijk limbo rond te dolen.

Het is een bevrijding om vrij te bewegen tussen paradigma’s, vrij zonder welke beklemmende overtuiging dan ook. Er is een brug tussen het ene en het andere, tussen dat wat we oud en dat wat we nieuw noemen. Die brug heeft tot doel om er over heen en weer te gaan in plaats van in het midden te blijven steken. Je blijft gedurende een bepaalde tijd aan de ene, en daarna weer aan de andere kant.

Wendbaarheid in paradigma’s dat is wat ik versta onder een agile mindset.

#Autonomie is iets anders als een #vrije-wil

De agileleider spreekt vaak over intrinsieke motivatie en het belang van autonomie. Ik ben het daarmee eens, maar denk niet dat de vrije wil hetzelfde is als de autonome. In deze blog wil ik het verschil tussen beiden uitwerken.

Denk je nu werkelijk dat je een vrije wil hebt en dat je zelf besluit wat je op een gegeven moment doet? Dat is misschien wel een van de grootste misverstanden die je als mens kunt hebben over jezelf en anderen. Een misverstand dat tot onvoorstelbaar veel onnodig lijden leidt.

De uitspraak: ik heb een vrije wil?

De meeste mensen die dit zeggen, ik in ieder geval wel, denken dan in eerste instantie dat ze ‘vrij zijn om keuzes te maken’. Laten voor het gemak nu even aannemen dat dit een juiste veronderstelling is. We komen dan op de volgende vraag, wie maakt een keuze? Het antwoord daarop is dan ‘het ik’ .

De volgende vraag is, wat is dat ‘ik’? Is er ergens in mijn hersenen een kantoortje waar een hoeveelheid zenuwcellen huisvesten die keuzes maken of zij wel of niet de rest van het lichaam een opdracht geven om iets te doen? Zit er iemand (ik) in dat kantoortje te kijken naar een film van alles wat de ogen aan licht doorlaten? Als je de hersenen onderzoekt, ik heb dat niet gedaan maar ik heb er wel veel over gelezen, dan kom je tot de conclusie dat dit niet het geval is. Als je op zoek bent naar jezelf, dan zal je het niet vinden.

Het zit anders in elkaar: de wil heeft jou!

We horen veel over intrinsieke motivatie, de drijfveren die je leven sturen. Ik heb mijn hele leven al een drang gevoeld om anderen iets te leren. Dat is een onbewuste kracht in mijn leven, die steeds weer terugkomt. Ook wil ik altijd zelf veel leren, als ik een dag niet gelezen heb in een of ander boek voel ik me onrustig. Dat is geen keuze, het is een moeten, het is mijn autonome wil.

Ik heb dus helemaal geen vrije wil, de wil heeft mij en dat maakt me helemaal niet zo vrij. Dat is overigens met veel zaken het geval. Denk maar eens aan seksuele voorkeur, vroeger dacht men dat dat een keus was en verklaarde men een ieder die van de norm af week als ‘zondig’. Wat een lijden heeft dat voor heel veel mensen veroorzaakt.

Het grote lijden in organisaties

In onze organisaties zien we iets soortgelijks tijdens de functioneringsgesprekken tussen manager en medewerker. Aan het eind van het jaar of tussentijds speelt dit ritueel, want meer is het niet, zich af. De manager vindt dat een medewerker ergens in moet veranderen. Als de medewerker dan automatisch in de weerstand schiet, dan is dat iemands autonome wil die op de rem trapt.

Als de manager dan voet bij stuk houdt dan wordt dit ritueel een destructief proces dat er toe leidt dat zowel de medewerker als de manager lijden. Heerlijk om te zien dat steeds meer organisaties er toe overgaan om de functioneringsgesprekken af te schaffen. In ieder geval de gedragscomponent, de zachte vaardigheden, laten we die uit het beoordelingsgesprek halen. Alleen het resultaat, alleen de waarde die iemand voor zijn collega’s en klanten levert is wat mij betreft onderwerp van gesprek.

De sterke en de zwakke drijfveren

Wanneer je wat aan zelfreflectie doet, dan merk je dat er hele sterke drijfveren zijn. De dingen die jouw autonome wil wilt en die maar moeilijk tegen zijn te gaan. Zolang je een ander geen kwaad doet, zolang je waarde levert aan een ander is er geen enkele reden voor jezelf om tegen die wil in te gaan.

Vrije mensen zijn mensen die hun autonome wil gehoorzamen!