Stop met die onzin dat kinderen creatiever zijn

Je komt ze van tijd tot tijd tegen, berichten, blogs over dat kinderen toch zoveel creatiever zijn dan volwassenen en dat dit vooral komt doordat het systeem ze in hokjes plaatst en afdwingt dat ze zich conformeren. Daarna komt er een pleidooi voor egocentrisch individualisme, alsof conformeren slecht zou zijn. Ik weet niet hoe het met jou zit, maar bij mij gaan de tenen dan krom staan. Het is een in en in trieste vereenvoudiging van wat er in de psychologische ontwikkeling van een mens gebeurd. Los van deze triestheid ben ik doodsbenauwd voor een epidemie van narcisme door dit soort geleuter.

Een kind dat steeds vragen stelt, stelt deze omdat ze de wereld nog niet begrijpt. De hersentjes moeten zich nog ontwikkelen, het logisch redeneren is nog niet helemaal ‘geïnstalleerd’. De meeste ideeën die kinderen hebben zijn helemaal niet uitvoerbaar. Dat komt omdat ze weliswaar denken, maar nog niet goed nadenken. Wanneer de hersenen zich verder ontwikkelen mag je hopen dat er het vermogen komt om de haalbaarheid van bepaalde ideeën te toetsen voordat je ze uitspreekt. Bij sommige mensen gebeurt dit helaas nooit. Misschien zit het er gewoon niet in en moet je er maar tevreden mee zijn dat je geen Steve Jobs, Karel Appel of Rembrandt bent.

Creativiteit is iets wat zich in sociale netwerken bevindt, niet zozeer in individuen. Sommige mensen zijn daar gevoelig voor. Het zijn zelden hun eigen ideeën, zij voelen het alleen wat beter aan. Hen die wij creatievelingen noemen zijn mensen die ideeën stelen en combineren. Wanneer je je niet conformeert aan wat er in zo’n netwerk gebeurd, dan is de kans groot dat je heel eenzaam wordt en er niets te stelen is. Dat heeft niet te maken met het systeem, maar wel met jouw houding. Je bent niet uniek, alleen samen zijn we creatief en daar hoort wat conformeren bij.

De #agile-mindset in eenvoudig Nederlands

Stel een organisatie besluit om agile te gaan werken. Iedereen naar Scrum, een paar naar SAFe en een legertje agile coaches. Bekend? Agile werken is een verademing, zelfsturing, dienend leiderschap. Maar als de nieuwigheid eraf is, merk je dat cultuur niet snel verandert en dat je al weer snel in oud gedrag vervalt. De agilisten gebruiken dan een magische formule, want het is allemaal mindset en daar hebben ze natuurlijk gelijk in. Maar wat bedoelen ze daar dan eigenlijk mee en waarom in het Engels. Voor je het weet voel je aan wanneer je het moet gebruiken, maar weet je nog niet precies wat het betekent. Als Engels niet je moedertaal is dan zal je het nooit de nuances van een woord aanvoelen. Ik heb daar over nagedacht en ben tot een vertaling gekomen die goed voor mij werkt. Misschien voor jou ook.

Wat betekent het? Mindset kan betekenen “mentaliteit”? Maar ik vind het dan al snel een oordeel worden. Als ik zeg dat iemand dan geen agile mindset of mentaliteit heeft dan bedoel ik er eigenlijk mee te zeggen dat zo iemand niet deugd. Ik voel me daar niet prettig onder. Daarnaast betekent agile zo’n beetje wendbare en iemand met een wendbare mentaliteit is onbetrouwbaar.

Mijn voorkeur voor mindset gaat uit naar “overtuiging”. Dat dekt veel beter de lading, want als je naar de discussie tussen de wel en de niet agilisten kijkt dan heeft dat alles met sterke overtuigingen te maken. De agile mindset betekent dus een wendbare overtuiging en dat past goed bij de kernboodschap van agile. Alle overtuigingen zijn aannames, en wanneer je deze toetst en in staat bent om te veranderen wanneer zij foutief zijn, dan ben je wendbaar. Iemand heeft een agile mindset, wanneer hij zich laat overtuigen door een ander. Wat mij nu opvalt, is dat in het agile domein een aantal agilisten zijn die wel erg vasthouden aan hun overtuiging. Dit soort professionals, tja die hebben dus helemaal niet zo’n agile mindset.