Geef de projectmanager zijn project terug

Op 24 maart 2014 geef ik voor IPMA NL een workshop met de bovenstaande titel. Bij deze ben je uitgenodigd.

Zonder dat we het ons bewust zijn, heeft zich parallel aan alle professionaliseringslagen van onze projectvoering een verandering voltrokken waarvan het nog maar de vraag is of deze toegevoegde waarde heeft voor het succes van projecten. Met name in grote matrix organisaties is er een systeem ontstaan dat de projectmanagersrol ontdaan heeft van waar het uiteindelijk allemaal om begonnen is.

Als je bepaalde zaken maar vaak genoeg noemt, dan gaan we er ook daadwerkelijk in geloven. Zo hebben we het gevoel dat veel projecten mislukken. Zo denken we dat de traditionele rol van projectmanagers aan het verdwijnen is. Zo denken we dat met heldere methodes onze projecten beter gaan. De vele adviseurs op het gebied van projectmanagement hebben ons naast projecten doen geloven in programma’s, portfolio’s, opdrachtgevers, programmamanagers, project management offices, methoden en richtlijnen.

Waar in dit woud van verbeterinitiatieven vinden we nog het project? Dat is de centrale vraag van deze lezing gevolgd door een workshop waarin de deelnemers hun ervaringen uitwisselen. De lezing en de daaropvolgende workshop roept op om daar naar op zoek te gaan en wil projectmanagers stimuleren een krachtiger geluid te laten horen wanneer niets vermoedende veranderaars organisaties op de kop zetten zonder dat daar enige noodzaak voor is.

Datum:
maandag 24 maart 2014

Spreker:
John Hermarij

Programma:
16:00 – 16:30 uur: ontvangst
16:30 – 18:30 uur: presentatie & workshop
18:30 uur: hapje en drankje

Locatie:
AC Restaurant De Meern (Autogrill zaal)
Meerndijk 59 (langs de A12)
3454 HP De Meern

Kosten:
gratis voor leden van IPMA-NL, PMI Netherlands, INCOSE-NL en KIVI NIRIA EN NGI;
€30,- excl. BTW, voor niet-leden

Aanmelding:
via het online inschrijfformulier.

Hoe wij innovatie tegenhouden

Ik las deze morgen een interessant artikel in de Correspondent over het gebrek aan visionaire leiders en een terugval van investeringen in innovatie en onderzoek naar het niveau van 1946. We hebben het nu over Nederland. Intrigerend en beangstigend tegelijk. Want als we niet investeren dan droogt uiteindelijk onze welvaart op, want uit innovatie wordt waarde geboren.

Hoe komt dit? Er kwamen direct twee mogelijke oorzaken in mijn ochtendbrein naar boven borrelen. Eén heeft slechts zijdelings met projectmanagement te maken de ander alles. Ik dacht aan “algemeen management” en “de nadruk op business cases”.

De vorige eeuw heeft een nieuw genre managers voortgebracht. De algemene manager, die weliswaar niet veel verstand heeft van de business die hij runt, maar alles over managen. Vele duizenden volgden een MBA studie en kozen zo hun nieuwe beroep als manager. Van boven naar beneden in de organisatie ontstond er een leger van mensen die niet meer ondernemen, maar die managen. Een ondernemer begint iets nieuws en creëert waarde op de lange termijn, de algemene manager daarin tegen zorgt ervoor dat wat is, behouden blijft.

De algemene manager heeft als handicap dat hij niet precies weet wat zijn mensen op de werkvloer nu doen. Dan blijven er twee zaken over die hij nog kan doen: hij moet zorgen dat hij zich met de juiste mensen omringt en verder richt hij een controle systeem in (spreadsheets!). Het eerste vertaalde zich in de gigantische coachingsgolf die over Nederland kwam, gepaard met slogans dat “mensen je belangrijkste kapitaal vormen”. De manager hield zich niet meer bezig met innovatie van producten en diensten maar met de ontwikkeling van zijn medewerkers. Omdat coaching een heel ander vak dan managen is, ontstond er een behoefte aan een leger zzp’rs die massaal medewerkers gingen coachen. De zo noodzakelijk verbinding tussen visie aan de top en uitvoering op de vloer ging verloren. Om toch nog enige sturing te geven aan de organisatie vond de manager het instrument van KPI (key performance indicators) uit. Hoe hoger in de organisatie hoe meer KPI’s hoe lager hoe meer coaching, al dan niet door externen gedaan. Doe daar dan nog een sausje zelfsturing en een snufje ‘wijsheid van de zwerm’ overheen en je hebt een totale loskoppeling van visie en uitvoering.

Een ander fenomeen en nu zitten we in het projectmanagement domein, is de doorlopende nadruk die onze vakgemeenschap het afgelopen decennia heeft gelegd op het belang van de business case. Iets wat mij altijd zeer verwonderd heeft. Als je de literatuur buiten het PRINCE2 genre leest, dan valt onmiddellijk op dat, hoewel men er wel aan doet, de business case helemaal niet zo belangrijk is. Het probleem met een business case is dat het eigenlijk alleen goed werkt wanneer je er, vergelijkbaar met het KPI probleem, meetbare criteria in zet. Al snel kom je dan uit op netto contante waarde berekeningen om zo rekening te houden met de tijdwaarde van de kasstromen. Een belangrijk nadeel van deze methode is dat deze zeer kritisch is ten aanzien van projecten met grote onzekerheid. Deze projecten zijn wel degene die een innovatief karakter hebben. Dit zijn de projecten waar in plaats van een business case een ondernemersbesluit nodig is, gemaakt door een visionaire leider die een beeld heeft over waar de toekomst naar toe gaat.

Door onze nadruk op de noodzaak van een business case dragen we bij aan een systeem waarin we onbewust de innovatie tegenwerken en dat is iets dat moet stoppen.